Bernardus beheerst water tot in de puntjes

8 september 2026 door Marjon Pennings - Aqua Aid

De greenkeepers van Bernardus Golf hebben nauwgezet een perfecte golfbaan voorbereid voor de Solheim Cup. Bezoekers, tv-kijkers over de hele wereld en de LPGA Tour zelf zijn verzekerd van de verbluffende beelden die inmiddels de norm zijn geworden. Ondanks een recorddroge zomer hebben Niall Richardson en zijn team het waterbeheer op de golfbaan tot in de puntjes afgestemd. Een zorgvuldig gekozen wetting agent maakte het verschil.

De conditie van het gras ziet er op dit moment schitterend uit voor het organiseren van de prestigieuze Solheim Cup van de Ladies Professional Golf Association (LPGA) op Bernardus Golf in Cromvoirt. Ondanks de zeer hete en droge zomers die de golfbaan de laatste tijd doormaakt. “We hebben de afgelopen jaren zeker een verandering in het weerpatroon gezien,” zegt hoofdgreenkeeper Niall Richardson van Bernardus Golf. “2023 en 2024 waren zeer natte jaren, terwijl 2025 droger was. 2026 is tot nu toe ons droogste jaar sinds we metingen doen.”

Deze ontwikkeling heeft van Bernardus Golf een van de meest waterbewuste golfbanen van het land gemaakt, zo niet van het continent. Richardson legt uit: “Dat contrast laat goed zien waarom je een golfbaan niet kunt beheren op basis van wat er vorig jaar is gebeurd. We moeten een systeem bouwen dat tegen beide uitersten bestand is. Je wilt vocht vasthouden wanneer dat nodig is, en de infiltratie of penetratie vergroten tijdens langdurige natte periodes.” Dit verklaart waarom Bernardus Golf van precisiewaterbeheer een kunst heeft gemaakt. “Ons doel is niet om meer te irrigeren, ondanks een toenemende vraag. Het is om elke kubieke meter water zo effectief mogelijk te laten werken.” Het is een focus die de Ier vreemd was voordat hij naar Nederland verhuisde. “Toen ik in 2008 naar Nederland verhuisde om een kampioenschapsbaan te ontwikkelen, werd ik me snel bewust van het verschil dat een paar graden meer maakt voor de grasmat, en van langere, drogere periodes. Op dat moment waren we op zoek naar manieren om ons waterbeheer te verbeteren, en met name om vocht vast te houden wanneer nodig en de infiltratie of penetratie te vergroten tijdens langdurige natte periodes.

Waterafstotendheid tegengaan
De bodemgerichte aanpak die Richardson en zijn team volgen, maakt het bestrijden van waterafstotendheid, waarbij zuurdeeltjes zich hechten aan gronddeeltjes en ze zo waterafstotend maakt, tot een essentieel onderdeel van zijn werk. “We willen een gezonde, veerkrachtige plant creëren die water efficiënt kan gebruiken. Goed waterbeheer draait niet om alles nat houden. Het gaat om het begrijpen van wat er onder het oppervlak gebeurt en om het nemen van beslissingen die de plant en de bodem op de lange termijn verbeteren. Dat betekent een goede bodemstructuur, lucht- en waterbeweging, de juiste vochtniveaus, gezonde wortels, gebalanceerde voeding en de juiste grassoort voor de omgeving. Daarom richten we ons op hoe effectief de bodem dat water opneemt, verdeelt en vasthoudt.”

Traditionele wetting agents maskeren de symptomen van waterafstotendheid door het oppervlak van het deeltje te veranderen, terwijl de organische zuurlaag die het deeltje bedekt onaangetast blijft. Hierdoor gaat het water vooral een interactie aan met de wetting agent in plaats van rechtstreeks met het (bodem)deeltje. Om dit tegen te gaan, koos Bernardus Golf voor een type product waarmee Richardson al werkt sinds hij in 2008 in Nederland aankwam. Dit gebeurde in overleg met Vos Capelle, die in Nederland het advies en de begeleiding verzorgt, waarbij Aqua Aid betrokken is voor de technische expertise. “De wetting agents die we Niall hebben geadviseerd, richten zich op de organische zuurlaag op het deeltje. Zodra deze organische zuren van het deeltje worden losgemaakt, wordt de interactie met water, de zogenoemde hydrofiliteit, geleidelijk hersteld,” legt Christiaan Arends van Aqua Aid uit. “Met elke behandeling beweegt water vrijer, dieper, consistenter en gelijkmatiger terug de wortelzone in. Het eindresultaat is dat de wortelzone gaat functioneren zoals het hoort.”

Voor Richardson is de effectiviteit van Aqua Aid-wetting agents duidelijk. “We combineren bodemvochtmetingen, weergegevens en verdampingscijfers met data uit het irrigatiesysteem en regelmatige beoordelingen van infiltratie en drainage. Er is geen enkel getal dat je alles vertelt. We combineren de data met wat we in het veld zien.” Elke toepassing loste de waterafstotende laag geleidelijk op. “Er zijn maar twee toepassingen nodig om 27% van de waterafstotende laag op te lossen,” legt Arends uit.

Biologisch afbreekbaar
De baan voor de Solheim Cup is voorbereid met een combinatie van een penetrerende wetting agent en een meervoudig vertakte langdurig werkende wetting agent. Beide producten lossen volledig op en laten geen residu achter. “Ze voldoen volledig aan de EU-wetgeving voor biologische afbreekbaarheid, waardoor ze ook veilig kunnen worden gebruikt in gevoelige natuurgebieden,” vervolgt Arends. “Het Organic Acid Redistribution System (OARS PS) verwijdert de organische zuren die waterafstotendheid veroorzaken en brengt de bodem terug naar zijn oorspronkelijke staat. Het hogere molecuulgewicht verbetert de bodemintegratie. Het werkt ongeveer 40% langer dan conventionele wetting agents en heeft minder toepassingen nodig om nog steeds effectief te zijn.” Het eindresultaat is een hoogwaardig, stevig, droog en snel bespeelbaar speeloppervlak dat minder vatbaar is voor ziektes.

De meervoudig vertakte langdurig werkende wetting agent (3D-Technologie) in PBS150 verbetert de bodemintegratie, wat resulteert in een verminderde irrigatiebehoefte doordat het uitstekende herbevochtigingseigenschappen heeft op waterafstotende bodems. “Het presteert consistent en betrouwbaar tot wel 150 dagen en overtreft conventionele wetting agents met 40%.” Het gebruik van de meervoudig vertakte langdurig werkende wetting agent levert besparingen op in tijd, arbeid en geld, en is bovendien een impuls voor duurzaam grasbeheer. “Beide producten profiteren van de gepatenteerde 3D-Technologie, die zich richt op het vasthouden van water in de bodem, op de juiste diepte en op elke plek.” De wetting agents zijn in Nederland verkrijgbaar via Vos Capelle, in zowel korrel- als vloeibare vorm, waardoor de greenkeepers van Bernardus Golf het waterbeheer op de golfbaan nauwkeurig kunnen sturen.

Precisiebeheer
Voor Richardson gaat het toernooi verder dan alleen de agronomie. “Bernardus Golf is pas in 2018 geopend, dus het feit dat we in zo’n relatief korte tijd op het punt zijn gekomen waarop we een van de grootste evenementen in het damesgolf organiseren, is iets waar iedereen hier ontzettend trots op mag zijn,” zegt hij. Het gebruik van een wetting agent heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld. “Leer niet alleen welk product je moet toepassen; leer waarom je het toepast en wat je wilt bereiken. We gebruiken Aqua Aid-producten vooral als onderdeel van ons waterbeheerprogramma, met de grootste focus op de gebieden waar vochtconsistentie het meest kritiek is. Dat zijn de greens en de omliggende speeloppervlakken, met toepassingen die zijn afgestemd op de vereisten van de verschillende delen van de baan. We behandelen de hele baan niet op dezelfde manier, omdat de bodem, grassoorten, belasting en waterbehoefte sterk uiteenlopen.” Dit verklaart waarom de fairways een specifiek programma hebben met PBS150. “Onze programma’s zijn gebaseerd op behoefte, in plaats van simpelweg overal hetzelfde product in dezelfde dosering toe te passen.” Voor Richardson is geduld wat goed onderhoud onderscheidt van uitstekend onderhoud: “Je kunt geen geweldige golfbaan bouwen van de ene op de andere dag. De beste resultaten komen voort uit het jarenlang consistent nemen van goede beslissingen.” De aanpak op maat verklaart waarom de producten zo effectief zijn. “Net als bij de sport zelf draait het allemaal om het kiezen van de juiste middelen om met een minimale inspanning een maximaal resultaat te behalen,” aldus Arends. Omdat Richardson het product al bijna 20 jaar kent, is hij blij dat dit hem nu goed van pas komt tijdens een prestigieus internationaal toernooi. “Een groot evenement geeft je de kans om verbeteringen te versnellen die anders jaren zouden kunnen duren. De infrastructuur, kennis en ervaring die we opdoen, blijven behouden voor de baan, en voor het team.” Het eindresultaat is van 7 tot en met 13 september te zien op Bernardus Golf.

De omstandigheden op Bernardus Golf
Bernardus Golf wordt gezien als een klassieke heidebaan. De grond bestaat uit uiterst fijne zandgrond, die zich heel anders gedraagt dan sommige andere zandgronden. Infiltratie is cruciaal; het is dus essentieel om het water door het bodemprofiel te laten stromen, net zo belangrijk als het behoud van lucht in de bodem. De golfbaan valt onder de bevoegdheid van waterschap De Dommel, een waterschap dat een smalle marge heeft als het gaat om het toewijzen of beperken van het gebruik van beschikbaar water. Bernardus ligt bovendien naast een beschermd Natura 2000-gebied. De combinatie van waterbeperkingen en de restricties die worden opgelegd vanwege het nabijgelegen natuurgebied, dwingt de greenkeepers van Bernardus Golf om zeer selectief te zijn in, en volledig overtuigd te zijn van, de producten en technieken die ze gebruiken bij het onderhoud van de golfbaan.

Bernardus beheerst water tot in de puntjes
Bernardus beheerst water tot in de puntjes