Druppelirrigatie

26 oktober 2020 door Madelon van Dalen

Druppelirrigatie, een onderwerp wat steeds meer gaat leven onder boomkwekers. Onze adviseur Willem van den Braak ging op onderzoek uit bij twee van onze klanten.

Woensdag 14 oktober stond een bezoek met interview gepland bij Van Den Berk Boomkwekerijen uit St. Oedenrode. Vanwege de aangescherpte maatregelen rondom corona, is besloten het interview telefonisch af te nemen.

Willem ging in gesprek met productieleider Dennis Smarius. Dennis werkt nu 10 jaar bij het Brabantse bedrijf. De eerste acht jaar als inkoper planten en bomen en momenteel is hij al twee jaar productiemanager, in zowel Nederland als Duitsland.

Van den Berk Boomkwekerijen is gespecialiseerd in medium tot zeer grote maten bomen, struiken en rhododendrons. Met ongeveer 500 hectare en een assortiment van meer dan 1600 boomsoorten en cultivars, behoren zij tot één van de grootste kwekerijen van Europa. Meer dan 100 medewerkers werken dagelijks op drie locaties met veel enthousiasme en kennis van zaken aan het kweken, verkopen en leveren van topkwaliteit bomen naar afnemers in 35 landen.

Hoe ontstond de behoefte aan druppelirrigatie?
De behoefte aan druppelirrigatie is ontstaan uit een noodgreep voor een jonge aanplant in Duitsland. Hiervoor was geen bron beschikbaar met een capaciteit die groot genoeg was om de haspel van voldoende water te voorzien. Tevens was de druk te laag, omdat het water van een grote afstand aangevoerd moest worden. Ook was er afgelopen periode geen neerslag van betekenis gevallen. Er moest dus actie ondernomen worden.

Hoe zijn jullie hiermee aan de slag gegaan?
Allereerst hebben we een keuze gemaakt voor het materiaal. We kozen een 16 mm Neptune druppelslang met een wanddikte van 1 mm met om de 45 cm een afgiftepunt van 1.6 liter per uur. Deze werd op de rij bij de bomen gelegd, omdat inploegen geen optie is bij bomen. Als hoofdleiding is een 3 duims brandslang gelegd, waarin de koppelingen van de druppelslang gemonteerd werden. Het monteren van de hoofdslang en uitrollen van de druppelslangen nam anderhalve mankracht per hectare per dag in beslag. Normaal gezien is het bij laanbomen niet heel handig om met een haspel te beregenen. De sproeiwagen kan achter bomen blijven haken met de nodige ellende van dien. Ook ben je veel tijd kwijt met het verplaatsen van de haspel. Toch is hiervoor gekozen omdat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen. De lengtegroei van de bomen is beter en er is veel meer rust op het bedrijf, omdat met één druk op de knop een groot perceel beregend kan worden.

De brandslang ligt hier als hoofdleiding dwars door de breedte van het perceel. Op de brandslang zijn de aansluitingen van de Neptune dripslang te zien.
 

Jullie zijn enthousiast….
Sinds dit project in Duitsland zijn wij inderdaad razend enthousiast over het inzetten van druppelirrigatie op boomkwekerijen. Het levert heel veel voordelen op. Zo wordt het perceel egaal beregend, is er geen stress in de eerste aanplant, wordt waterverspilling tegen gegaan, is er minder meeldauwdruk omdat het blad droog blijft, wordt er zeker 60% minder energie verbruikt en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Nog plannen met druppelirrigatie voor de toekomst?
Voor de locatie in Nederland staat ook uitbreiding van druppelirrigatie voor dit najaar op het programma. Na het verplanten van grote solitaire Taxus van 2,5 meter hoog, worden hier ook slangen bij gelegd. Dit om de hergroei en aanslag te verbeteren.

In de toekomstige aanleg willen we waarschijnlijk druppelslangen op hoogte gaan hangen, om makkelijker met mechanische onkruidbestrijding uit de voeten te kunnen. Dit hangt nu nog af van de toekomstige regelgeving op het gebied van chemische onkruidbestrijding. En er is natuurlijk nog onzekerheid over of het gebruik van beregeningshaspels verder aan banden wordt gelegd door de overheid.

Na dit gesprek met Dennis, was Willem benieuwd hoe het geregeld is bij andere boomkwekers die hier ook actief mee bezig zijn. Willem belde met Peter Bongers, de drijvende kracht achter QuickHedge. Peter besloot in 2004 zijn ervaring als boomkweker in te zetten om zijn droom te verwezenlijken: het realiseren van een bijzonder product met een unieke, krachtige uitstraling. Dat werd de QuickHedge kant-en-klaar haag. Een naam die inmiddels staat voor een succesvol bedrijf, met vele honderden tevreden klanten in heel Europa.

Wie kiest voor mooi, weelderig groen als erfafscheiding of privacy versterkend decorelement, kan kiezen uit maar liefst 28 soorten QuickHedge kant-en-klaar hagen. Die hagen worden in Noord-Brabant gekweekt en opgevoed door toegewijde vakmensen. Na gemiddeld zes jaar zijn de hagen volgroeid, oersterk, vakkundig in vorm gesnoeid en in de kracht van hun leven. Pas dan zijn zij geschikt voor levering aan de klant. Om vervolgens binnen een dag te zorgen voor de ultieme privacy. Het enige dat een hovenier hoeft te doen is een sleuf graven en de QuickHedge hagen, geleverd in elementen van een meter breed, aan te planten.

Hoe is bij QuickHedge de wens voor druppelirrigatie ontstaan?
Bij Quickhedge is het toepassen van de druppelirrigatie ontstaan uit een probleem. Er was sprake van een hoog ijzergehalte (9 mg/liter) in het bronwater. Omdat de hagen, in dit geval Carpinus, ook geleverd worden met blad tijdens het late voorjaar en zomer, zat er veel ijzer residu op het blad. Dit maakt de plant visueel minder mooi. Om dit probleem te tackelen werd er Aquatraxx driptape ingeploegd, direct naast de kluit. Door het hoge ijzergehalte zou de driptape maar enkele maanden meegaan en verstopt raken. Dit risico hebben wij genomen, gezien de relatief lage prijs voor de Aquatraxx driptape per hectare. Op deze manier konden wij toch een mooie ijzer residuvrije haag leveren.

Hoe is jullie ervaring met druppelirrigatie?
Voor ons zijn er veel voordelen rondom het inzetten van druppelirrigatie. Het water komt direct op de goede plek, er ontstaat minder plantstress en planten blijven vaker ziektevrij. De lengtegroei neemt toe en er is minder uitval bij de eerste aanplant. Ook blijven de wortels korter bij de plant, wat een betere kluitvorming geeft. Een ander bijkomend voordeel is een grote besparing op energie en water.

Hoe zien jullie de toekomst?
In de toekomst zullen er meststoffen meegegeven gaan worden via de driptape. Door middel van dit type beregening willen wij voorbereid zijn op de toekomst, onder andere vanwege toekomstige beperkingen op beregenen met haspels.